Democracy and the rule of law
Understand how Dutch democratic institutions and elections work.
All knowledge points: King, government and parliament · The Netherlands in the European Union · Power is Divided · Voting and Standing for Election
Sources checked on
Beta version: the content and translations are still being reviewed. Check official sources before making decisions about your exam.
King, government and parliament
The Netherlands is a kingdom and a democratic constitutional state. The King has mainly formal and ceremonial duties. The parliament consists of the Tweede Kamer (House of Representatives) and the Eerste Kamer (Senate). The government consists of the King and the ministers; the ministers make the political decisions.
Different political parties can form a cabinet together. The prime minister leads cabinet meetings. The government and parliament each play a role in new laws. The Tweede Kamer can discuss and change proposals; the Eerste Kamer assesses a passed proposal.
The national government, the twelve provinces and the municipalities each have different responsibilities. On 20 September 2026, Willem-Alexander is the King and Rob Jetten is the prime minister. These names may change: for exams or publications, always check the latest official information.
Check your understanding
Which two Chambers together form the parliament? Show answer
The Tweede Kamer (House of Representatives) and the Eerste Kamer (Senate).
Both have a role in making laws.
Who are the King and prime minister on 20 September 2026? Show answer
King Willem-Alexander and Prime Minister Rob Jetten.
These names are time-sensitive and must be checked again before publication.
Name the three levels of government. Show answer
National government (rijk), provinces, and municipalities.
Each level has its own responsibilities.
A bill has been passed by the Tweede Kamer. Which Chamber reviews it next? Show answer
The Eerste Kamer (Senate).
Both Chambers and the government have a role in making laws.
Why can several political parties form a cabinet together? Show answer
Because parties work together to provide ministers and to govern.
The Netherlands has several parties; collaboration is common.
What does the King usually do and who makes the political decisions in the government? Show answer
The King mainly has formal and ceremonial roles; ministers make the political decisions.
The government consists of the King and ministers, but their roles are different.
The Eerste Kamer has reviewed a bill. What is the role of the government in laws? Show answer
The government can propose laws and carries out passed laws together with involved organisations.
The government and both Chambers each have their own role.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · koninklijkhuis.nl · koning willem alexander · rijksoverheid.nl · rob jetten
Original Dutch text
Koning, regering en parlement
Nederland is een koninkrijk en een democratische rechtsstaat. De koning heeft vooral formele en ceremoniële taken. Het parlement bestaat uit de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. De regering bestaat uit de koning en de ministers; de ministers nemen politieke besluiten.
Verschillende politieke partijen kunnen samen een kabinet vormen. De minister-president leidt de vergaderingen van de ministers. De regering en het parlement hebben elk een rol bij nieuwe wetten. De Tweede Kamer kan voorstellen bespreken en veranderen; de Eerste Kamer beoordeelt een aangenomen voorstel.
Het rijk, de twaalf provincies en de gemeenten hebben verschillende taken. Op 20 september 2026 zijn Willem-Alexander de koning en Rob Jetten de minister-president. Deze namen kunnen veranderen: controleer voor een examen of uitgave de actuele officiële informatie.
Controleer wat je weet
Welke twee Kamers vormen samen het parlement? Toon antwoord
De Tweede Kamer en de Eerste Kamer.
Beide hebben een rol bij wetten.
Wie zijn op 20 september 2026 de koning en minister-president? Toon antwoord
Koning Willem-Alexander en minister-president Rob Jetten.
Deze namen zijn tijdsgevoelig en moeten voor publicatie opnieuw worden gecontroleerd.
Noem de drie bestuurslagen. Toon antwoord
Rijk, provincies en gemeenten.
Elke laag heeft eigen taken.
Een wetsvoorstel is door de Tweede Kamer aangenomen. Welke Kamer beoordeelt het daarna? Toon antwoord
De Eerste Kamer.
Beide Kamers en de regering hebben een rol in het maken van wetten.
Waarom kunnen meerdere politieke partijen samen een kabinet vormen? Toon antwoord
Omdat partijen samenwerken om ministers te leveren en te regeren.
Nederland heeft meerdere partijen; samenwerking is gebruikelijk.
Wat doet de koning meestal en wie nemen de politieke besluiten in de regering? Toon antwoord
De koning heeft vooral formele en ceremoniële taken; ministers nemen de politieke besluiten.
De regering bestaat uit koning en ministers, maar hun rollen verschillen.
De Eerste Kamer heeft een wetsvoorstel beoordeeld. Welke rol heeft de regering bij wetten? Toon antwoord
De regering kan wetten voorstellen en voert aangenomen wetten met betrokken organisaties uit.
Regering en beide Kamers hebben ieder een rol.
The Netherlands in the European Union
The Netherlands is a member of the European Union, the EU. Member states make certain rules and agreements together in some areas. The Netherlands must follow all EU rules that apply.
The EU makes it easier, under certain conditions, to travel, live, work, and trade between member states. Citizens of EU countries have rights of free movement. For people with a different nationality, other conditions may apply.
There are also elections for the European Parliament. Who can vote or stand as a candidate depends on the electoral rules. If you have a personal question, check the current rules.
Check your understanding
Which organisation makes the Netherlands, together with other European countries, a member state? Show answer
The European Union.
The Netherlands must follow all current EU agreements and rules.
An EU citizen wants to live or work in another EU country. Which freedom is relevant and does that person need to check any conditions? Show answer
Free movement and residence within the EU; yes, the specific conditions are still important.
Different rules can apply for people without EU nationality.
Which election is directly linked to EU membership? Show answer
The European Parliament elections.
Who can vote is determined by the electoral rules.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · rijksoverheid.nl · nederland en de europese unie · europa.eu · index_en.htm
Original Dutch text
Nederland in de Europese Unie
Nederland is lid van de Europese Unie, de EU. Lidstaten maken op bepaalde gebieden samen regels en afspraken. Nederland moet geldende EU-regels naleven.
De EU maakt reizen, wonen, werken en handel tussen lidstaten onder voorwaarden makkelijker. Voor burgers van EU-landen gelden rechten van vrij verkeer. Voor mensen met een andere nationaliteit kunnen andere voorwaarden gelden.
Er zijn ook verkiezingen voor het Europees Parlement. Wie mag stemmen of zich kandidaat mag stellen, hangt af van de kiesregels. Zoek bij een persoonlijke vraag de actuele regels op.
Controleer wat je weet
Welke organisatie maakt Nederland samen met andere Europese landen tot een lidstaat? Toon antwoord
De Europese Unie.
Nederland moet geldende EU-afspraken en regels naleven.
Een EU-burger wil in een ander EU-land wonen of werken. Welke vrijheid is relevant en moet die persoon nog voorwaarden controleren? Toon antwoord
Vrij verkeer en vestiging binnen de EU; ja, de concrete voorwaarden blijven belangrijk.
Voor mensen zonder EU-nationaliteit kunnen andere regels gelden.
Welke verkiezing hangt direct samen met het EU-lidmaatschap? Toon antwoord
Die voor het Europees Parlement.
Wie mag stemmen hangt af van de kiesregels.
Power is Divided
A constitutional state divides power so that not one person or organisation decides everything. The legislative power makes laws. The executive power puts rules into practice. The judiciary decides in legal cases.
In practice, these roles are connected, but control is important. Parliament checks ministers and judges must be able to judge independently. Even the government must follow the law.
You have to respect a judge’s verdict. If you disagree, in some cases you can appeal within a certain time. Get legal advice to know if this is possible in your case.
For example: the law sets rules for the road. The government and executive organisations make sure those rules are carried out; police can supervise. A judge assesses a dispute according to the law. The roles are different, so a decision can be checked. After a verdict, find out how and before when you can appeal.
Check your understanding
Why is power divided? Show answer
So not one person or organisation decides everything.
Legislative, executive and judicial functions keep each other in balance.
What can you sometimes do if you disagree with a court decision? Show answer
Appeal according to the rules and within the deadline.
This is not possible in every case and not always in the same way.
Which power puts laws into effect and which one decides a legal dispute? Show answer
The executive power puts laws into effect; the judiciary decides disputes according to the law.
Divided powers prevent one group from making all the decisions.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · rijksoverheid.nl · democratische rechtsstaat in nederland
Original Dutch text
De macht is verdeeld
Een rechtsstaat verdeelt macht zodat niet één persoon of organisatie alles beslist. De wetgevende macht maakt wetten. De uitvoerende macht voert regels uit. De rechterlijke macht beslist in rechtszaken.
Deze taken zijn in de praktijk verbonden, maar controle is belangrijk. Het parlement controleert ministers en rechters moeten onafhankelijk kunnen oordelen. Ook de overheid moet zich aan de wet houden.
Een uitspraak van een rechter moet je respecteren. Ben je het niet eens, dan kun je in sommige zaken binnen een bepaalde termijn in hoger beroep. Vraag juridisch advies om te weten of dat in jouw zaak kan.
Stel: de wet stelt regels voor de weg. De regering en uitvoerende organisaties zorgen dat die regels worden uitgevoerd; politie kan toezicht houden. Een rechter beoordeelt een geschil volgens het recht. De rollen verschillen, zodat een besluit kan worden gecontroleerd. Vraag na een uitspraak hoe en vóór wanneer hoger beroep mogelijk is.
Controleer wat je weet
Waarom wordt de macht verdeeld? Toon antwoord
Zodat niet één persoon of organisatie alles beslist.
Wetgevende, uitvoerende en rechterlijke taken houden elkaar in evenwicht.
Wat kun je soms doen als je het oneens bent met een rechterlijke uitspraak? Toon antwoord
Binnen de regels en termijn in hoger beroep gaan.
Dat kan niet in elke zaak op dezelfde manier.
Welke macht voert wetten uit en welke beslist over een geschil? Toon antwoord
De uitvoerende macht voert wetten uit; de rechterlijke macht beslist over geschillen volgens het recht.
Gespreide macht voorkomt dat één groep alle beslissingen neemt.
Voting and Standing for Election
Active voting right means you are allowed to vote. Passive voting right means you may stand as a candidate. By voting, you choose representatives who make decisions about public matters.
The Netherlands holds elections for, among others, the municipal council, Provincial States, House of Representatives (Tweede Kamer), European Parliament and water boards (waterschappen). A referendum is a special form of consultation and is only held if rules allow it.
Who may vote differs per election. EU citizens who live here may be able to vote in municipal elections under certain conditions. For non-EU citizens, the rule is usually that they must have lived legally and continuously in the Netherlands for at least five years. Check your voting card and the current rules from the Kiesraad (Dutch Electoral Council).
For example: you receive a voting card for the municipal elections. Read where and when you can vote and take the required identity document with you. Compare what different parties in your municipality want. Having a voting card for the municipal elections does not automatically mean you may also vote in another election.
Try this
- Read which election your voting card is for.
- Check the conditions for your nationality.
- Find a polling station and take the correct documents with you.
Check your understanding
What is active voting right? Show answer
The right to vote.
Passive voting right is the right to stand as a candidate.
Are non-Dutch citizens allowed to vote in municipal elections, under certain conditions? Show answer
Yes.
EU citizens and some non-EU citizens can have voting rights under different conditions.
You may vote in an election but want to be a candidate too. What are these two rights? Show answer
Voting is active voting right; being a candidate is passive voting right.
The conditions may differ for each election.
You do not have Dutch nationality and have lived in the Netherlands for many years. Can you automatically vote in every election? Show answer
No. Check the conditions for every election; non-Dutch citizens may have voting rights for municipal elections, under certain conditions.
Voting rights vary by nationality, residence, and type of election.
Name two types of elections in the Netherlands besides those for the House of Representatives. Show answer
For example: municipal council, Provincial States, water board or European Parliament.
The government has several levels and representatives.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · kiesraad.nl · niet nederlandse inwoners
Original Dutch text
Stemmen en je verkiesbaar stellen
Actief kiesrecht betekent dat je mag stemmen. Passief kiesrecht betekent dat je je kandidaat mag stellen. Door te stemmen kies je vertegenwoordigers die besluiten nemen over publieke zaken.
Nederland houdt verkiezingen voor onder meer gemeenteraad, Provinciale Staten, Tweede Kamer, Europees Parlement en waterschappen. Een referendum is een aparte vorm van raadpleging en wordt alleen gehouden waar de regels daarin voorzien.
Wie mag stemmen, verschilt per verkiezing. EU-burgers die hier wonen kunnen onder voorwaarden bij de gemeenteraad stemmen. Voor niet-EU-burgers geldt meestal dat zij minstens vijf jaar legaal en onafgebroken in Nederland moeten wonen. Controleer je stempas en de actuele regels van de Kiesraad.
Stel: je krijgt een stempas voor de gemeenteraad. Lees waar en wanneer je kunt stemmen en neem het vereiste identiteitsbewijs mee. Vergelijk wat partijen in jouw gemeente willen. Een stempas voor de gemeenteraad betekent niet automatisch dat je ook bij een andere verkiezing mag stemmen.
Probeer dit
- Lees voor welke verkiezing je een stempas kreeg.
- Controleer de voorwaarden voor jouw nationaliteit.
- Zoek een stembureau en neem de juiste documenten mee.
Controleer wat je weet
Wat is actief kiesrecht? Toon antwoord
Het recht om te stemmen.
Passief kiesrecht is het recht om je kandidaat te stellen.
Mogen niet-Nederlanders onder voorwaarden stemmen voor de gemeenteraad? Toon antwoord
Ja.
EU-burgers en sommige niet-EU-burgers hebben onder verschillende voorwaarden stemrecht.
Je mag bij een verkiezing stemmen maar wilt je ook kandidaat stellen. Welke twee rechten zijn dit? Toon antwoord
Stemmen is actief kiesrecht; kandidaat zijn is passief kiesrecht.
De voorwaarden kunnen per verkiezing verschillen.
Je hebt geen Nederlandse nationaliteit en woont al jaren in Nederland. Mag je automatisch voor elke verkiezing stemmen? Toon antwoord
Nee. Controleer per verkiezing de voorwaarden; voor gemeenteraadsverkiezingen kunnen niet-Nederlanders onder voorwaarden stemrecht hebben.
Stemrecht verschilt naar nationaliteit, verblijf en soort verkiezing.
Noem twee soorten verkiezingen in Nederland naast die voor de Tweede Kamer. Toon antwoord
Bijvoorbeeld gemeenteraad, Provinciale Staten, waterschap of Europees Parlement.
De overheid heeft meerdere bestuurslagen en vertegenwoordigers.