Democracy and the rule of law · Know core legal rights and protections in the Netherlands.
Equal Treatment and the Ban on Discrimination
Sources checked on
Beta version: the content and translations are still being reviewed. Check official sources before making decisions about your exam.
Article 1 of the Constitution protects equal treatment. This is a fundamental right: people in the same circumstances must receive equal treatment. Discrimination is forbidden, including on the grounds of religion, beliefs, political opinion, race or origin, gender, disability and sexual orientation, or on any other grounds. This applies to the actions of public authorities and is also relevant in situations such as employment, education and service provision.
Not every difference in treatment is automatically discrimination. Sometimes, a situation justifies a distinction that has a valid legal reason. The question is whether people in similar situations are treated differently without a valid reason. An employer who selects someone because of relevant work experience makes a different choice than an employer who rejects someone purely on the basis of their origin.
If you think you have been discriminated against, write down what happened: date, place, people involved, and the words or decision. Keep hold of messages or letters. You can seek advice and make a report to an anti-discrimination service (antidiscriminatievoorziening). In cases of threats or possible criminal offences you can also contact the police. Reporting helps to make the situation visible, even if the outcome is not yet clear.
Equal treatment in daily life means seeing each person as an individual. Find out what rules apply to everyone, and if a decision is unclear, challenge the organisation. You do not need to prove which law was broken before you may ask for advice.
Check your understanding
What does Article 1 of the Constitution protect? Show answer
Equal treatment in similar cases and the prohibition of discrimination.
You can report exclusion to an anti-discrimination service or the police.
You suspect you have been excluded without good reason due to a protected characteristic. What can you do? Show answer
Write down what happened and report it to an anti-discrimination service or the police.
Reporting can help in investigating discrimination.
An employer selects someone with more relevant work experience. Is this automatically discrimination? Show answer
No, relevant experience can be a valid reason for the choice.
A difference in treatment is not always unlawful discrimination.
Someone is refused a service due to their origin. What should this person keep for advice? Show answer
The date, place, words or decision, and any messages.
Concrete details help an anti-discrimination service assess the situation.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · rijksoverheid.nl · uitlegvideo artikel 1 grondwet recht op gelijke behandeling en verbod op discriminatie
Original Dutch text
Gelijke behandeling en discriminatieverbod
Artikel 1 van de Grondwet beschermt gelijke behandeling. Dat is een grondrecht: mensen moeten in gelijke gevallen gelijk worden behandeld. Discriminatie is verboden, onder meer op grond van geloof, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras of afkomst, geslacht, handicap en seksuele gerichtheid, of op welke grond dan ook. Dit geldt voor het handelen van de overheid en speelt ook in situaties zoals werk, onderwijs en dienstverlening.
Niet ieder verschil in behandeling is automatisch discriminatie. Soms vraagt een situatie om een verschil dat een goede wettelijke reden heeft. De vraag is of mensen in een vergelijkbare situatie zonder geldige reden anders worden behandeld. Een werkgever die iemand vanwege relevante ervaring kiest, maakt een andere afweging dan een werkgever die iemand alleen op afkomst afwijst.
Als je denkt dat je bent gediscrimineerd, schrijf op wat er gebeurde: datum, plaats, betrokken personen en de woorden of beslissing. Bewaar berichten of brieven. Je kunt advies en een melding doen bij een antidiscriminatievoorziening. Bij bedreiging of een mogelijk strafbaar feit kun je ook de politie benaderen. Een melding helpt de situatie zichtbaar te maken, ook als de uitkomst nog niet vaststaat.
Gelijke behandeling betekent in het dagelijks leven dat je iemand als individu ziet. Vraag welke regels voor iedereen gelden en spreek een organisatie aan als een beslissing onduidelijk is. Je hoeft niet eerst zelf te bewijzen welke wet precies is overtreden om advies te mogen vragen.
Controleer wat je weet
Wat beschermt artikel 1 van de Grondwet? Toon antwoord
Gelijke behandeling in gelijke gevallen en het verbod op discriminatie.
Je kunt uitsluiting melden bij een antidiscriminatievoorziening of politie.
Je vermoedt dat je zonder goede reden wordt uitgesloten vanwege een beschermd kenmerk. Wat kun je doen? Toon antwoord
Schrijf op wat gebeurde en meld het bij een antidiscriminatievoorziening of de politie.
Een melding kan helpen bij onderzoek naar discriminatie.
Een werkgever kiest iemand met meer relevante werkervaring. Is dat vanzelf discriminatie? Toon antwoord
Nee, relevante ervaring kan een geldige reden voor de keuze zijn.
Een verschil in behandeling is niet altijd verboden discriminatie.
Iemand wordt bij een dienst geweigerd vanwege afkomst. Wat kan die persoon bewaren voor advies? Toon antwoord
De datum, plaats, woorden of beslissing en eventuele berichten.
Concrete informatie helpt een antidiscriminatievoorziening de situatie te beoordelen.