Gebruik het onderwijssysteem voor jezelf of je kinderen.

Voor kinderen onder vier jaar bestaan opvang en activiteiten die taal, spel en ontwikkeling ondersteunen. Voorschoolse educatie kan helpen als een jong kind extra steun bij de ontwikkeling nodig heeft. Vraag bij de gemeente, het consultatiebureau of een opvangorganisatie welk aanbod er dichtbij is en voor wie het bedoeld is.

Vanaf vier jaar kunnen kinderen naar de basisschool. Daarna volgen verschillende vormen van voortgezet onderwijs, zoals vmbo, havo en vwo. Later kan iemand bijvoorbeeld naar mbo, hbo of universiteit. Ook volwassenen kunnen onderwijs volgen. Zoek voor een concrete route bij school of op een officiële onderwijswebsite naar leerjaren, diploma’s en toelatingseisen.

Sommige leerlingen hebben extra ondersteuning nodig. Bespreek met de school wat het kind nodig heeft. De school onderzoekt welke hulp zij zelf kan geven en heeft bij aanmelding onder voorwaarden de taak een passende plek te regelen, eventueel op een andere school. Soms is speciaal onderwijs passend. Ouders worden bij die zoektocht betrokken.

Bij doorstroom naar een volgende opleiding kunnen toelatingseisen gelden. Vraag de school op tijd welke diploma’s, vakken of andere voorwaarden nodig zijn. Kijk samen naar meerdere routes als de eerste keuze niet direct mogelijk is.

In Nederland bestaat vrijheid van onderwijs. Er zijn openbare scholen en bijzondere scholen. Een bijzondere school kan een eigen levensbeschouwing of onderwijsvisie hebben. Beide soorten scholen moeten voldoen aan de regels voor onderwijs.

Als je een school kiest, kijk dan naar het onderwijs, de sfeer, de afstand en de ondersteuning voor je kind. Lees de schoolgids en vraag hoe aanmelden werkt. Een kennismakingsgesprek betekent niet automatisch dat er een plek is.

Ouders mogen vragen stellen over wat een school aanbiedt en verwacht. Bespreek ook wat het kind nodig heeft. De regels voor toelating kunnen per school en situatie verschillen.

De meeste kinderen beginnen op hun vierde op de basisschool. Vanaf vijf jaar geldt leerplicht. Die duurt in beginsel tot zestien jaar. Daarna geldt voor veel jongeren zonder startkwalificatie een kwalificatieplicht tot hun achttiende verjaardag.

Een startkwalificatie is bijvoorbeeld een diploma havo, vwo of mbo niveau 2 of hoger. Er zijn uitzonderingen, onder meer voor bepaalde onderwijsroutes. Vraag school of gemeente welke regel voor jouw kind geldt.

Schoolvakanties en vrije dagen zijn door de school vastgesteld. Een kind mag niet zomaar buiten die tijden wegblijven. Vraag op tijd naar de regels als je voor een bijzondere situatie verlof nodig hebt.

Voor jonge kinderen bestaat kinderopvang en soms voorschoolse educatie. Daar kunnen kinderen spelen, leren en hun taal ontwikkelen. Na schooltijd is voor schoolkinderen buitenschoolse opvang mogelijk.

Vraag bij gemeente of opvangorganisatie welk aanbod in jouw buurt bestaat, vanaf welke leeftijd een kind welkom is en hoe aanmelden werkt. Er kunnen wachtlijsten zijn.

Opvang kost vaak geld. Onder voorwaarden kun je kinderopvangtoeslag krijgen. Controleer de actuele regels bij Dienst Toeslagen en maak een berekening voordat je een plaats kiest.

Basisscholen en middelbare scholen moeten aandacht besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit. De lessen kunnen bijvoorbeeld gaan over lichaam, grenzen, relaties en respect.

Een school kan zelf kiezen hoe zij de verplichte onderwerpen in het onderwijs verwerkt. Ouders mogen de school vragen welke materialen en lessen worden gebruikt.

Heeft een kind of ouder een vraag, bespreek die met de leraar of schoolleiding. Een veilig gesprek helpt kinderen om woorden te vinden voor grenzen en respect.