Geschiedenis en aardrijkskunde
Leer belangrijke onderdelen van de Nederlandse geschiedenis en hun sporen in het heden kennen.
Alle kennispunten: Oudere geschiedenis en leven met water · Oorlog, migratie en verandering
Bronnen gecontroleerd op
Bètaversie: de inhoud en vertalingen worden nog nagekeken. Controleer officiële bronnen voordat je beslissingen over je examen neemt.
Oudere geschiedenis en leven met water
In de zeventiende eeuw groeiden scheepvaart, handel, schilderkunst en bouwkunst in Nederland. Je ziet sporen daarvan in oude stadsgebouwen en schilderijen. Deze welvaart had ook een gewelddadige kant: Nederland stichtte koloniën en maakte mensen tot slaaf, verhandelde hen en liet hen op plantages werken.
Water heeft het land sterk gevormd. Een polder is land waarvan mensen het waterpeil beheren. Molens, dijken en de Deltawerken laten zien hoe mensen zich tegen water beschermen en land bruikbaar maken.
Ook nationale symbolen horen bij dit onderwerp. De Nederlandse vlag heeft horizontale banen in rood, wit en blauw. Het Wilhelmus is het volkslied. Een symbool vertelt niet het hele verleden; leer ook de geschiedenis erachter.
Controleer wat je weet
Noem één zichtbaar spoor van de Nederlandse omgang met water. Toon antwoord
Een dijk, polder, molen of de Deltawerken.
Deze werken laten zien hoe mensen water beheren.
Welke gewelddadige geschiedenis hoort ook bij de handel in de zeventiende eeuw? Toon antwoord
Nederlandse kolonisatie en de slavernij.
Welvaart en cultuur mogen deze geschiedenis niet verhullen.
Je ziet een dijk, polder en molen. Met welk langdurig probleem in Nederland hangen die samen? Toon antwoord
Met leven en werken bij water en bescherming tegen overstroming.
Deze bouwwerken laten de watergeschiedenis zien.
Een museum toont schilderijen en handelsgebouwen uit de zeventiende eeuw. Welke twee kanten van die geschiedenis onderzoek je? Toon antwoord
De groei door scheepvaart en handel, én de koloniale geschiedenis met slavernij en uitbuiting.
Het verleden heeft verschillende kanten die samen uitgelegd moeten worden.
Welk lied is het Nederlandse volkslied en welke kleuren heeft de vlag? Toon antwoord
Het Wilhelmus; de vlag is rood, wit en blauw.
Dit zijn herkenbare nationale symbolen.
Bronnen: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · rijksmuseum.nl · West Indische Compagnie WIC 6ce37825be4846f6bb3e683aea272840 · rijkswaterstaat.nl · deltawerken
Oorlog, migratie en verandering
Duitsland bezette Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Holocaust was de georganiseerde vervolging en moord op Joden door nazi-Duitsland en zijn helpers; ook veel Nederlandse Joden werden vermoord. Antisemitische discriminatie en het aanzetten tot haat zijn verboden. Nederland werd in 1945 bevrijd. Op 4 mei worden oorlogsslachtoffers herdacht en op 5 mei vieren mensen de vrijheid.
Na de oorlog kwamen mensen uit voormalige koloniën, arbeidsmigranten en vluchtelingen naar Nederland. Hun verhalen zijn deel van de Nederlandse geschiedenis. Nederland ging ook nauwer samenwerken met andere landen, onder meer in de EU, NAVO en VN.
Vanaf de jaren zestig kregen individuele vrijheid, emancipatie, tolerantie en zelfbeschikking meer aandacht. Tolerantie betekent dat je ruimte laat voor mensen die anders leven of denken, ook als je het niet met hen eens bent. Je hoeft het standpunt van een ander niet over te nemen, maar je behandelt elkaar volgens de wet met respect.
Wetten regelen nu onder voorwaarden onder meer abortus, het huwelijk voor partners van hetzelfde geslacht en euthanasie. De regels en voorwaarden zijn verschillend per onderwerp. Zoek actuele officiële informatie als je er persoonlijk mee te maken krijgt.
Controleer wat je weet
Wat herdenken mensen op 4 mei? Toon antwoord
Slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere oorlogssituaties.
Op 5 mei vieren mensen de bevrijding.
Noem twee groepen die na de oorlog naar Nederland migreerden. Toon antwoord
Bijvoorbeeld mensen uit voormalige koloniën, arbeidsmigranten of vluchtelingen.
Hun geschiedenis hoort bij de moderne Nederlandse samenleving.
Iemand denkt anders dan jij over een familie of levenskeuze. Hoe kun je tolerantie tonen? Toon antwoord
Luister en behandel die persoon met respect, ook als je het niet eens bent.
Tolerantie geeft ruimte aan verschillen binnen de wet.
Noem twee internationale organisaties waarmee Nederland na de oorlog ging samenwerken. Toon antwoord
Bijvoorbeeld EU, NAVO of VN.
Internationale samenwerking is een deel van de naoorlogse geschiedenis.
Zijn abortus, het huwelijk voor partners van hetzelfde geslacht en euthanasie hetzelfde geregeld? Toon antwoord
Nee. Voor elk onderwerp gelden eigen wettelijke regels en voorwaarden.
Controleer die actuele regels bij een officiële bron.
Wat gebeurde met veel Nederlandse Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog en waarom is antisemitisme verboden? Toon antwoord
Veel Joden werden tijdens de Holocaust vervolgd en vermoord; discriminatie en aanzetten tot haat zijn verboden.
Deze geschiedenis maakt duidelijk waarom bescherming tegen antisemitisme belangrijk is.
Bronnen: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · rijksoverheid.nl · tweede wereldoorlog · niod.nl · gedeporteerde Joden cijfers · rijksoverheid.nl · nationale herdenkingen