Democracy and the rule of law · Understand how Dutch democratic institutions and elections work.
Voting and Standing as a Candidate
Sources checked on
Beta version: the content and translations are still being reviewed. Check official sources before making decisions about your exam.
During elections, people choose representatives who take public decisions on their behalf. 'Actief kiesrecht' means you have the right to vote; 'passief kiesrecht' means you may stand as a candidate. Who holds these rights varies depending on the election. This is why you should not assume, based on a single voting pass (stempas), that you are allowed to participate in all elections.
In the Netherlands, there are elections for the municipal council (gemeenteraad), Provincial States (Provinciale Staten), House of Representatives (Tweede Kamer), water authorities (waterschappen), and the European Parliament. These governing bodies make decisions about different areas. A municipal council focuses on local matters, while the House of Representatives monitors the national government. A referendum is a separate form of consultation and only takes place if allowed by the rules for referendums.
Nationality and residence can be important for voting rights. EU citizens living in the Netherlands can, under certain conditions, vote in municipal council elections. Non-EU citizens may usually be eligible after at least five years of legal and continuous residence. For other elections, different requirements apply. The Kiesraad (Electoral Council) provides up-to-date information; your municipality sends information if you are eligible to vote in a particular election.
Before you vote, check your voting pass (stempas) to see where and when you can vote and which identification you must bring. Compare party programmes and make your own choice. Your vote is confidential; no one may force you to say how you voted. If you want to be a candidate, find out in advance which conditions and steps apply for that specific election.
Try this
- Read for which election you have received a voting pass.
- Check the requirements for your nationality.
- Find a polling station and bring the correct documents.
Check your understanding
What is 'actief kiesrecht'? Show answer
The right to vote.
Passief kiesrecht is the right to stand as a candidate.
May non-Dutch citizens under certain conditions vote in municipal council elections? Show answer
Yes.
EU citizens and some non-EU citizens have voting rights under different conditions.
You may vote in an election but also want to stand as a candidate. What are these two rights? Show answer
Voting is 'actief kiesrecht'; being a candidate is 'passief kiesrecht'.
The requirements may vary for each election.
You do not hold Dutch nationality and have lived in the Netherlands for many years. May you automatically vote in every election? Show answer
No. Check the requirements for each election; for municipal council elections, non-Dutch nationals may have voting rights under certain conditions.
Voting rights depend on nationality, residence, and type of election.
Name two types of elections in the Netherlands besides those for the House of Representatives. Show answer
For example, municipal council, Provincial States, water authority, or European Parliament.
The government consists of several levels and representatives.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · kiesraad.nl · niet nederlandse inwoners
Original Dutch text
Stemmen en je verkiesbaar stellen
Bij verkiezingen kiezen mensen vertegenwoordigers die namens hen publieke besluiten nemen. Actief kiesrecht betekent dat je mag stemmen; passief kiesrecht betekent dat je je kandidaat mag stellen. Wie deze rechten heeft, verschilt per verkiezing. Daarom is het belangrijk om niet uit één stempas af te leiden dat je bij alle verkiezingen mag meedoen.
Nederland kent verkiezingen voor de gemeenteraad, Provinciale Staten, Tweede Kamer, waterschappen en het Europees Parlement. Deze bestuursorganen beslissen over verschillende onderwerpen. Een gemeenteraad houdt zich bezig met plaatselijke zaken, terwijl de Tweede Kamer de nationale regering controleert. Een referendum is een aparte raadpleging en bestaat alleen waar de regels daarin voorzien.
Nationaliteit en verblijf kunnen belangrijk zijn voor kiesrecht. EU-burgers die in Nederland wonen, kunnen onder voorwaarden bij de gemeenteraad stemmen. Niet-EU-burgers kunnen daar meestal na minstens vijf jaar legaal en onafgebroken verblijf voor in aanmerking komen. Voor andere verkiezingen gelden andere voorwaarden. De Kiesraad geeft actuele uitleg; je gemeente stuurt informatie als je voor een verkiezing mag stemmen.
Voor je gaat stemmen, kijk je op de stempas waar en wanneer dat kan en welk identiteitsbewijs je moet meenemen. Vergelijk programma’s van partijen en kies zelf. Je stem is geheim; niemand mag je dwingen te vertellen wat je stemt. Wil je kandidaat worden, zoek dan tijdig uit welke voorwaarden en stappen voor die specifieke verkiezing gelden.
Probeer dit
- Lees voor welke verkiezing je een stempas kreeg.
- Controleer de voorwaarden voor jouw nationaliteit.
- Zoek een stembureau en neem de juiste documenten mee.
Controleer wat je weet
Wat is actief kiesrecht? Toon antwoord
Het recht om te stemmen.
Passief kiesrecht is het recht om je kandidaat te stellen.
Mogen niet-Nederlanders onder voorwaarden stemmen voor de gemeenteraad? Toon antwoord
Ja.
EU-burgers en sommige niet-EU-burgers hebben onder verschillende voorwaarden stemrecht.
Je mag bij een verkiezing stemmen maar wilt je ook kandidaat stellen. Welke twee rechten zijn dit? Toon antwoord
Stemmen is actief kiesrecht; kandidaat zijn is passief kiesrecht.
De voorwaarden kunnen per verkiezing verschillen.
Je hebt geen Nederlandse nationaliteit en woont al jaren in Nederland. Mag je automatisch voor elke verkiezing stemmen? Toon antwoord
Nee. Controleer per verkiezing de voorwaarden; voor gemeenteraadsverkiezingen kunnen niet-Nederlanders onder voorwaarden stemrecht hebben.
Stemrecht verschilt naar nationaliteit, verblijf en soort verkiezing.
Noem twee soorten verkiezingen in Nederland naast die voor de Tweede Kamer. Toon antwoord
Bijvoorbeeld gemeenteraad, Provinciale Staten, waterschap of Europees Parlement.
De overheid heeft meerdere bestuurslagen en vertegenwoordigers.