School en ouders · Gebruik het onderwijssysteem voor jezelf of je kinderen.
Van jonge kinderen tot volwassenenonderwijs
Bronnen gecontroleerd op
Bètaversie: de inhoud en vertalingen worden nog nagekeken. Controleer officiële bronnen voordat je beslissingen over je examen neemt.

Kinderen kunnen al vóór de basisschool naar kinderopvang. Daar spelen ze met andere kinderen en oefenen ze taal en sociale vaardigheden. Sommige jonge kinderen krijgen voorschoolse educatie als zij extra steun bij hun ontwikkeling kunnen gebruiken. De gemeente, het consultatiebureau of een opvangorganisatie kan uitleggen welk aanbod er in jouw buurt is en voor wie het bedoeld is.
Na de basisschool volgt het voortgezet onderwijs. Aan het eind van groep 8 krijgt een leerling een schooladvies; de doorstroomtoets helpt om dat advies definitief te maken. Het advies kan gaan over praktijkonderwijs, vmbo, havo of vwo. Vmbo betekent voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. Het duurt vier jaar en bereidt vooral voor op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Het heeft vier leerwegen: basisberoepsgericht, kaderberoepsgericht, gemengd en theoretisch. Die verschillen in de hoeveelheid beroepsgerichte en algemene vakken. Havo betekent hoger algemeen voortgezet onderwijs. Het duurt vijf jaar en bereidt vooral voor op het hoger beroepsonderwijs (hbo). Vwo betekent voorbereidend wetenschappelijk onderwijs. Het duurt zes jaar en bereidt vooral voor op een universitaire studie. Een diploma havo, vwo of mbo niveau 2 of hoger geldt als startkwalificatie; een vmbo-diploma alleen niet. Dit zijn gebruikelijke routes, geen vaste bestemming voor ieder kind: doorstromen of overstappen kan onder voorwaarden. Controleer bij de school of opleiding welke diploma’s, vakken en andere toelatingseisen nodig zijn.
Niet ieder kind leert op dezelfde manier. Soms is extra ondersteuning nodig, bijvoorbeeld bij taal, leren of gezondheid. Bespreek met de school wat het kind goed kan en waar hulp nodig is. Bij aanmelding heeft een school onder voorwaarden zorgplicht: zij onderzoekt welke passende plek mogelijk is, soms op een andere school. Ouders worden bij deze zoektocht betrokken. Voor sommige kinderen is speciaal onderwijs passend.
Leren stopt niet wanneer iemand volwassen wordt. Volwassenen kunnen Nederlands oefenen, een beroepsopleiding volgen of een diploma halen. Zoek naar een opleiding die past bij je doel, je vooropleiding en je tijd. Vergelijk de duur, kosten en toelatingseisen. Een gesprek met een school of opleidingsadviseur kan duidelijk maken welke stap haalbaar is.
| Schoolsoort of niveau | Wat leert de leerling en wat volgt vaak daarna? |
|---|---|
| Praktijkonderwijs (pro) | Voortgezet onderwijs met veel praktijk en ondersteuning voor leerlingen voor wie een vmbo-diploma niet haalbaar is. Daarna volgen vaak werk of een entreeopleiding in het mbo. |
| Vmbo basis (bb) | Basisberoepsgerichte leerweg; vier jaar vmbo met veel beroepsgerichte vakken. Een gebruikelijke volgende stap is mbo niveau 2. |
| Vmbo kader (kb) | Kaderberoepsgerichte leerweg; vier jaar vmbo met algemene en beroepsgerichte vakken. Daarna is vaak mbo niveau 3 of 4 mogelijk. |
| Vmbo gemengd (gl) | Vier jaar vmbo met vooral algemene vakken en ook een beroepsgericht vak. Daarna volgen vaak mbo niveau 3 of 4; havo kan onder voorwaarden. |
| Vmbo theoretisch (tl of mavo) | Vier jaar vmbo met vooral algemene vakken. Daarna volgen vaak mbo niveau 3 of 4; havo kan onder voorwaarden. |
| Havo | Hoger algemeen voortgezet onderwijs; vijf jaar. Het diploma geeft in beginsel toegang tot het hbo, soms met extra eisen aan vakken of profiel. |
| Vwo | Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs; zes jaar. Het diploma geeft in beginsel toegang tot de universiteit en ook tot het hbo, soms met extra eisen. |
| Mbo niveau 1 (entree) | Beroepsopleiding zonder vereist vooropleidingsdiploma voor wie aan de voorwaarden voldoet. Daarna kunnen werk als assistent of mbo niveau 2 volgen. |
| Mbo niveau 2 (basisberoepsopleiding) | Opleiding voor uitvoerend werk. Dit diploma is een startkwalificatie; doorleren op mbo niveau 3 of 4 kan afhankelijk van de toelatingseisen. |
| Mbo niveau 3 (vakopleiding) | Opleiding om een beroep zelfstandig uit te oefenen. Daarna kan een passende opleiding op mbo niveau 4 volgen. |
| Mbo niveau 4 (middenkader- of specialistenopleiding) | Opleiding voor zelfstandig werk met meer verantwoordelijkheid. Het diploma kan toegang geven tot het hbo, soms met extra eisen. |
| Hbo en universiteit | Hbo is hoger beroepsonderwijs aan een hogeschool; wetenschappelijk onderwijs (wo) volg je aan een universiteit. Voor beide gelden toelatingseisen. |
Probeer dit
- Vraag voor een jong kind bij gemeente, consultatiebureau of opvang naar ontwikkelingsgericht aanbod.
- Bespreek extra steun met school en vraag welke passende plek mogelijk is.
- Controleer toelatingseisen ruim vóór de overstap naar vervolgonderwijs.
Controleer wat je weet
Vanaf welke leeftijd kunnen kinderen meestal naar de basisschool? Toon antwoord
Vanaf vier jaar.
Voor jongere kinderen bestaat ander ontwikkelingsgericht aanbod.
Kan een vervolgopleiding toelatingseisen hebben? Toon antwoord
Ja.
Vraag welke eisen voor de gekozen opleiding gelden.
Je kind is drie jaar en heeft extra steun bij taal nodig. Waar vraag je naar aanbod? Toon antwoord
Bij de gemeente, het consultatiebureau of een opvangorganisatie, bijvoorbeeld naar voorschoolse educatie.
Voor kinderen onder vier jaar bestaan ontwikkelingsgerichte voorzieningen.
De school zegt dat je kind meer ondersteuning nodig heeft dan zij kan geven. Wat bespreek je? Toon antwoord
Welke hulp mogelijk is en hoe de school samen met ouders een passende plek kan regelen, eventueel op een andere of speciale school.
De school heeft bij aanmelding onder voorwaarden een zorgplicht.
Je wilt na het vmbo een opleiding volgen. Wat controleer je vóór de aanmelding? Toon antwoord
De toelatingseisen, zoals het benodigde diploma of niveau, en de aanmeldroute.
Vervolgopleidingen kunnen eigen voorwaarden hebben.
Iris wil na groep 8 een middelbare school kiezen. Welk schooltype duurt vier jaar en leidt meestal naar het mbo? Toon antwoord
Het vmbo.
Havo duurt meestal vijf jaar en bereidt vooral voor op het hbo; vwo duurt zes jaar en bereidt vooral voor op de universiteit.
Een leerling kiest in het vmbo een leerweg. Welke vier leerwegen bestaan er? Toon antwoord
Basisberoepsgericht, kaderberoepsgericht, gemengd en theoretisch.
De leerwegen verschillen in het aandeel beroepsgerichte en algemene vakken.
Welk diploma geldt op zichzelf als startkwalificatie: vmbo of mbo niveau 2? Toon antwoord
Mbo niveau 2.
Een vmbo-diploma alleen is geen startkwalificatie; havo en vwo tellen ook mee.
Luca heeft geen diploma dat toegang geeft tot mbo niveau 2, 3 of 4. Welke mbo-route kan onder voorwaarden passen? Toon antwoord
De entreeopleiding op mbo niveau 1.
Mbo niveau 1 is een entreeopleiding; kijk altijd naar leeftijd en toelatingseisen.
Wat zijn de namen van mbo niveau 2, 3 en 4? Toon antwoord
Niveau 2 is de basisberoepsopleiding, niveau 3 de vakopleiding en niveau 4 de middenkaderopleiding of specialistenopleiding.
De niveaus bereiden voor op verschillende soorten werk en vervolgonderwijs.
Bronnen: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · rijksoverheid.nl · hoe krijgt mijn kind passend onderwijs · rijksoverheid.nl · voorschoolse educatie · rijksoverheid.nl · soorten scholen voortgezet onderwijs · rijksoverheid.nl · toelating voortgezet onderwijs gebaseerd op definitief schooladvies · rijksoverheid.nl · hoe zit het vmbo in elkaar · rijksoverheid.nl · hoe zit de havo in elkaar · rijksoverheid.nl · hoe zit het vwo in elkaar · rijksoverheid.nl · hoe zit het praktijkonderwijs in elkaar · rijksoverheid.nl · uit welke mbo opleidingen kan ik kiezen · rijksoverheid.nl · met welke diploma s kan ik naar de universiteit of hogeschool