Tarih ve coğrafya · Hollanda tarihinin önemli dönemlerini ve bugünkü izlerini öğrenin.
Savaş, göç ve değişim
Kaynakların kontrol tarihi:
Beta sürüm: içerik ve çeviriler hâlâ gözden geçiriliyor. Sınavınızla ilgili karar vermeden önce resmî kaynakları kontrol edin.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası, Hollanda’yı işgal etti. İnsanlar özgürlüklerini ve güvenliklerini kaybetti. Holokost, Nazi Almanyası ve ona yardımcı olanlar tarafından, Yahudilere yönelik organize bir şekilde gerçekleştirilen zulüm ve toplu öldürme hareketidir. Hollanda’dan da birçok Yahudi sürgün edildi ve öldürüldü. Ayrıca başka gruplar da zulme uğradı. Bu tarihi öğrenmenizin nedeni, ayrımcılığın, antisemitizmin ve nefrete teşvikin neden çok ciddi olduğunu anlamanız içindir. Antisemitik ayrımcılık ve nefrete teşvik Hollanda’da yasaktır.
1945 yılında Hollanda özgürleştirildi. Her yıl 4 Mayıs’ta insanlar savaş kurbanlarını anıyor. 5 Mayıs’ta ise özgürlük kutlanıyor. Anmak ve kutlamak birbirinden farklı anlamlara gelir: bir günde kurbanlar için durup düşünmek, diğer günde ise özgürlüğün değeri üzerinde durmak vardır. Okullar, belediyeler (gemeente) ve aileler bu iki günün anlamını kendi yöntemleriyle yaşayabilirler.
Savaştan sonra Hollanda değişmeye başladı. Eski sömürgelerden insanlar gelmeye başladı, daha sonra ise işçi göçmenler ve mülteciler geldi. Bu sebeple birçok ailenin öyküsü birden çok ülkeyle bağlantılıdır. Hollanda, giderek daha fazla şekilde başka ülkelerle işbirliği yapmaya başladı; örneğin Avrupa Birliği (EU), NATO (NAVO) ve Birleşmiş Milletler (VN) gibi uluslararası kuruluşlarda. Bu kuruluşların farklı amaçları vardır; hiçbiri, Hollanda hükümetiyle aynı değildir.
1960’lı yıllardan itibaren, toplumda eşitlik ve kendi kaderini tayin hakkı daha fazla gündeme gelmeye başladı. 'Emancipatie' (emansipasyon), toplulukların daha fazla eşit imkânlara sahip olması anlamına gelir. 'Zelfbeschikking' (kendi kaderini tayin hakkı) ise, kişinin kendi hayatı ve bedeniyle ilgili kararları kendisinin verebilmesidir. Tolerans, farklı düşünen veya farklı yaşayan insanlara, herkes yasaya uyduğu sürece, alan tanımak anlamına gelir. Eşcinsel evlilik, kürtaj (abortus) ve ötenazi, Hollanda’nın yasal olarak düzenlediği konulardan bazılarıdır. Her konu için geçerli olan şartlar farklılık gösterir; kişisel bir karar vermeniz gerekirse, güncel ve resmi bilgi kaynaklarına başvurmanız gerekmektedir.
Öğrendiklerinizi kontrol edin
İnsanlar 4 Mayıs’ta neyi anıyor? Yanıtı göster
İkinci Dünya Savaşı'nın ve daha sonraki savaşların kurbanlarını.
5 Mayıs’ta ise insanlar, özgürlüğün kazanılmasını kutluyor.
Savaştan sonra Hollanda’ya göç eden iki grubu söyleyiniz. Yanıtı göster
Örneğin eski sömürgelerden gelenler, işçi göçmenleri veya mülteciler.
Bu grupların tarihleri, günümüz Hollanda toplumunun bir parçasıdır.
Birisi, aile ya da yaşam tercihi konusunda sizden farklı düşünüyor. Ona nasıl tolerans gösterebilirsiniz? Yanıtı göster
Dinleyerek ve aynı fikirde olmasanız bile o kişiye saygılı davranarak.
Tolerans, yasalara uygun olduğu sürece farklara alan tanır.
Savaştan sonra Hollanda'nın işbirliği yaptığı iki uluslararası kuruluşu söyleyiniz. Yanıtı göster
Örneğin AB (EU), NATO (NAVO) veya BM (VN).
Uluslararası işbirliği, savaş sonrası dönemin bir parçasıdır.
Kürtaj, eşcinsel evlilik ve ötenazi aynı şekilde mi düzenlenmiştir? Yanıtı göster
Hayır. Her konu için kendi yasal kuralları ve şartları geçerlidir.
Güncel kuralları resmi bir kaynaktan kontrol edin.
İkinci Dünya Savaşı sırasında birçok Hollandalı Yahudiye ne oldu ve neden antisemitizm yasaktır? Yanıtı göster
Birçok Yahudi, Holokost sırasında zulüm gördü ve öldürüldü; ayrımcılık ve nefrete teşvik yasaktır.
Bu tarih, antisemitizme karşı korunmanın neden önemli olduğunu gösterir.
Kaynaklar: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · rijksoverheid.nl · tweede wereldoorlog · niod.nl · gedeporteerde Joden cijfers · rijksoverheid.nl · nationale herdenkingen
Özgün Hollandaca metin
Oorlog, migratie en verandering
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezette nazi-Duitsland Nederland. Mensen verloren vrijheid en veiligheid. De Holocaust was de georganiseerde vervolging en moord op Joden door nazi-Duitsland en zijn helpers. Ook veel Joden uit Nederland werden gedeporteerd en vermoord. Andere groepen werden eveneens vervolgd. Je leert deze geschiedenis om te begrijpen waarom discriminatie, antisemitisme en het aanzetten tot haat zo ernstig zijn. Antisemitische discriminatie en het aanzetten tot haat zijn verboden.
In 1945 werd Nederland bevrijd. Ieder jaar herdenken mensen op 4 mei de oorlogsslachtoffers. Op 5 mei vieren zij de vrijheid. Herdenken en vieren hebben dus een verschillende betekenis: op de ene dag sta je stil bij slachtoffers, op de andere dag bij de waarde van vrijheid. Scholen, gemeenten en families kunnen op hun eigen manier aan beide dagen aandacht besteden.
Na de oorlog veranderde Nederland. Er kwamen mensen uit voormalige koloniën wonen, later ook arbeidsmigranten en vluchtelingen. Veel gezinnen hebben daarom een geschiedenis die met meer dan één land verbonden is. Nederland werkte steeds meer met andere landen samen, onder meer in de Europese Unie, de NAVO en de Verenigde Naties. Deze organisaties hebben verschillende doelen; zij zijn niet hetzelfde als de Nederlandse regering.
Vanaf de jaren zestig kregen emancipatie en zelfbeschikking meer aandacht. Emancipatie betekent dat groepen meer gelijke kansen krijgen. Zelfbeschikking gaat over keuzes voor je eigen leven en lichaam. Tolerantie betekent dat je ruimte laat voor mensen die anders denken of leven, zolang iedereen zich aan de wet houdt. Het huwelijk voor partners van hetzelfde geslacht, abortus en euthanasie zijn voorbeelden van onderwerpen waarvoor Nederland wettelijke regels kent. De voorwaarden verschillen per onderwerp; voor een persoonlijke beslissing zoek je actuele officiële informatie.
Controleer wat je weet
Wat herdenken mensen op 4 mei? Toon antwoord
Slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere oorlogssituaties.
Op 5 mei vieren mensen de bevrijding.
Noem twee groepen die na de oorlog naar Nederland migreerden. Toon antwoord
Bijvoorbeeld mensen uit voormalige koloniën, arbeidsmigranten of vluchtelingen.
Hun geschiedenis hoort bij de moderne Nederlandse samenleving.
Iemand denkt anders dan jij over een familie of levenskeuze. Hoe kun je tolerantie tonen? Toon antwoord
Luister en behandel die persoon met respect, ook als je het niet eens bent.
Tolerantie geeft ruimte aan verschillen binnen de wet.
Noem twee internationale organisaties waarmee Nederland na de oorlog ging samenwerken. Toon antwoord
Bijvoorbeeld EU, NAVO of VN.
Internationale samenwerking is een deel van de naoorlogse geschiedenis.
Zijn abortus, het huwelijk voor partners van hetzelfde geslacht en euthanasie hetzelfde geregeld? Toon antwoord
Nee. Voor elk onderwerp gelden eigen wettelijke regels en voorwaarden.
Controleer die actuele regels bij een officiële bron.
Wat gebeurde met veel Nederlandse Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog en waarom is antisemitisme verboden? Toon antwoord
Veel Joden werden tijdens de Holocaust vervolgd en vermoord; discriminatie en aanzetten tot haat zijn verboden.
Deze geschiedenis maakt duidelijk waarom bescherming tegen antisemitisme belangrijk is.