Work and pay
Take part in a workplace and understand employment arrangements.
All knowledge points: Agreements at Work · Having a Say at Work · Gross salary and net salary
Sources checked on
Beta version: the content and translations are still being reviewed. Check official sources before making decisions about your exam.
Agreements at Work
An employment contract contains agreements about your job title, pay, working hours, leave and other conditions. Read it before signing. In many sectors, a CAO (collective agreement) also applies: agreements for a group of workers. You can also discuss your own employment conditions with your employer. Ask for an explanation and have important agreements confirmed in writing.
A permanent contract does not have an end date. A temporary contract does have an end date or agreed period. If you work through an employment agency, the agency is usually your employer, and you work at another company. Check in that contract which agreements apply to you. You can also work part-time: that means fewer hours than a full-time job.
At work, you make agreements about working independently, communication, working safely, the environment, sickness and leave. An employer might ask you to record your hours and tasks in a system. Record your time honestly and ask who to contact if you need to correct mistakes. Report sickness or leave according to your organisation's rules.
In an appraisal meeting, you discuss how your work is going. Prepare two examples: what went well, and where you need help or training. Review your tasks and earlier agreements, write down your questions, and listen to the feedback. Ask at the end which next step you agree on together.
Try this
- Check who your employer is, the contract duration, hours, pay, and the applicable CAO.
- Ask how to report your hours, sickness, and leave.
- Take examples and questions to an appraisal meeting.
Check your understanding
Which three agreements do you look for in an employment contract? Show answer
For example, job title, pay, and working hours.
Check these agreements before signing.
What is a CAO? Show answer
A collective labour agreement with arrangements for a sector or company.
A CAO can apply in addition to your own employment contract.
A company offers you work for six months. An employment agency also offers you work at that company. What do you check in both contracts? Show answer
The end date or period, who your employer is, your pay, hours, and the rules for sickness and leave.
A temporary contract has a fixed duration; with agency work, the agency is usually your employer.
You have an appraisal meeting tomorrow. How do you prepare? Show answer
Review your tasks and previous agreements, write examples of good work and one area to learn, and think of questions.
This helps you discuss your performance and next steps more clearly.
Your supervisor asks you to enter your hours in a system. What do you do if you find a mistake? Show answer
Check the record and ask how to correct the mistake.
Recording hours is part of being accountable for your work.
You receive a job offer with pay and hours but want to discuss different hours. Are you allowed to ask, even if there is a CAO? Show answer
Yes. You can negotiate your employment conditions with your employer; also check the CAO.
A CAO does not stop discussions about your personal conditions.
A job is for 24 hours per week. What does that mean compared to full-time? Show answer
It is part-time work: you work fewer hours than in a full-time job.
Part-time work is common in the Netherlands.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · business.gov.nl · contract employment
Original Dutch text
Afspraken op het werk
In een arbeidscontract staan afspraken over je functie, loon, werktijden, verlof en andere voorwaarden. Lees het voordat je tekent. In veel sectoren staat ook iets in een cao: afspraken voor een groep werknemers. Je mag daarnaast met de werkgever over je eigen arbeidsvoorwaarden praten. Vraag om uitleg en een schriftelijke bevestiging van belangrijke afspraken.
Bij een vast contract is geen einddatum afgesproken. Bij een tijdelijk contract is er wel een einddatum of een afgesproken periode. Werk je via een uitzendbureau, dan is het uitzendbureau meestal je werkgever en werk je bij een ander bedrijf. Kijk in dat contract welke afspraken voor jou gelden. Je kunt ook in deeltijd werken: dan werk je minder uren dan een voltijdsbaan.
Op het werk maak je afspraken over zelfstandig werken, communicatie, veilig werken, milieu, ziekte en verlof. Een werkgever kan vragen je uren en taken in een systeem te registreren. Schrijf je tijd eerlijk op en vraag bij wie je fouten kunt herstellen. Meld ziekte of verlof volgens de regels van jouw organisatie.
In een beoordelingsgesprek bespreek je hoe het werk gaat. Bereid twee voorbeelden voor: wat lukte goed en waar heb je hulp of opleiding nodig? Bekijk je taken en eerdere afspraken, schrijf je vragen op en luister naar de reactie. Vraag aan het einde welke vervolgstap jullie samen afspreken.
Probeer dit
- Controleer wie je werkgever is, de contractduur, uren, loon en de toepasselijke cao.
- Vraag hoe je uren, ziekte en verlof meldt.
- Neem voorbeelden en vragen mee naar een beoordelingsgesprek.
Controleer wat je weet
Welke drie afspraken zoek je in een arbeidscontract? Toon antwoord
Bijvoorbeeld functie, loon en werktijden.
Controleer deze afspraken vóór ondertekening.
Wat is een cao? Toon antwoord
Een collectieve arbeidsovereenkomst met afspraken voor een sector of bedrijf.
Een cao kan naast je eigen arbeidscontract gelden.
Een bedrijf biedt je werk voor zes maanden. Een uitzendbureau biedt je ook werk bij dat bedrijf. Wat controleer je in beide contracten? Toon antwoord
De einddatum of periode, wie je werkgever is, je loon, uren en de regels voor ziekte en verlof.
Een tijdelijk contract heeft een afgesproken duur; bij uitzendwerk is meestal het uitzendbureau je werkgever.
Je hebt morgen een beoordelingsgesprek. Hoe bereid je je voor? Toon antwoord
Bekijk je taken en vorige afspraken, schrijf voorbeelden van goed werk en een leervraag op, en bedenk vragen.
Zo kun je concreet over je functioneren en vervolgstappen spreken.
Je leidinggevende vraagt je uren in een systeem te schrijven. Wat doe je als je een fout ontdekt? Toon antwoord
Controleer de registratie en vraag hoe je de fout kunt herstellen.
Urenregistratie hoort bij de verantwoording van je werk.
Je krijgt een aanbod met loon en uren, maar je wilt andere uren bespreken. Mag je dat vragen als er ook een cao is? Toon antwoord
Ja. Je kunt met de werkgever over je arbeidsvoorwaarden onderhandelen; controleer ook de cao.
Een cao sluit een gesprek over je eigen voorwaarden niet uit.
Een baan is voor 24 uur per week. Wat betekent dat in vergelijking met voltijd? Toon antwoord
Het is deeltijdwerk: je werkt minder uren dan bij een voltijdbaan.
Deeltijdwerk komt veel voor in Nederland.
Having a Say at Work
Employees can sometimes have a say together about their work. A Works Council (ondernemingsraad) or another employee participation council (medezeggenschapsraad) discusses, for example, important plans of an organisation. Not every organisation has the same form of employee representation.
A trade union stands up for the interests of employees. Trade unions and employers make agreements together in CAOs. A staff association often organises social activities and has a different role from a trade union.
If you have a question or problem at work, see who you can speak to: your supervisor, an employee representative, a confidential adviser, or a trade union.
Check your understanding
Which organisation stands up for employees’ interests and negotiates about CAOs? Show answer
A trade union.
A trade union has a different role from a staff association.
You want to have a say about a major plan at work. Which representative body can you approach? Show answer
The Works Council or Employee Council, if there is one.
They discuss the organisation’s plans.
You are looking for a social activity with colleagues. Is a staff association the same as a trade union? Show answer
No. A staff association usually organises activities; a trade union looks after employees’ interests and negotiates CAOs.
These organisations have different aims.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · rijksoverheid.nl · wat kan ik doen als ik een meningsverschil met mijn werkgever heb
Original Dutch text
Meepraten op het werk
Werknemers kunnen soms samen meepraten over hun werk. Een ondernemingsraad of medezeggenschapsraad bespreekt bijvoorbeeld belangrijke plannen van een organisatie. Niet elke organisatie heeft dezelfde vorm van medezeggenschap.
Een vakbond komt op voor de belangen van werknemers. Vakbonden en werkgevers maken samen afspraken in cao’s. Een personeelsvereniging organiseert vaak sociale activiteiten en heeft een andere taak dan een vakbond.
Heb je een vraag of probleem op het werk? Kijk wie je kunt aanspreken: je leidinggevende, een vertegenwoordiger van medewerkers, een vertrouwenspersoon of een vakbond.
Controleer wat je weet
Welke organisatie komt op voor werknemersbelangen en onderhandelt mee over cao’s? Toon antwoord
Een vakbond.
Een vakbond heeft een andere taak dan een personeelsvereniging.
Je wilt meepraten over een groot plan op je werk. Welke vertegenwoordiging kan je benaderen? Toon antwoord
De ondernemingsraad of medezeggenschapsraad, als die er is.
Die bespreekt plannen van de organisatie.
Je zoekt een sociale activiteit met collega’s. Is een personeelsvereniging hetzelfde als een vakbond? Toon antwoord
Nee. Een personeelsvereniging organiseert vaak activiteiten; een vakbond behartigt werknemersbelangen en sluit mee cao’s af.
De organisaties hebben verschillende doelen.
Gross salary and net salary
The gross salary is the salary before deductions. The employer withholds wage tax and social security contributions, among other things. The amount you usually receive in your bank account is the net salary.
On a payslip, you can see how the net amount is calculated. You will find the salary, deductions, and sometimes holiday pay. Keep your payslips; you may need them for an application or to check for errors.
When starting a new job, compare the agreed gross salary with your payslip. Ask the payroll department for clarification if you do not understand an amount.
Check your understanding
Why is net salary usually lower than gross salary? Show answer
Because the employer withholds taxes and contributions.
The payslip shows how the net amount is calculated.
Sources: zoek.officielebekendmakingen.nl · stcrt 2024 15802.html · business.gov.nl · payslip
Original Dutch text
Brutoloon en nettoloon
Het brutoloon is het loon vóór inhoudingen. De werkgever houdt onder andere loonheffing en premies in. Het bedrag dat je meestal op je bankrekening krijgt, is het nettoloon.
Op een loonstrook kun je zien hoe het nettobedrag is berekend. Je ziet daar bijvoorbeeld loon, inhoudingen en soms vakantiegeld. Bewaar loonstroken; je kunt ze nodig hebben voor een aanvraag of om een fout te controleren.
Vergelijk bij een nieuwe baan het afgesproken brutoloon met de loonstrook. Vraag uitleg aan de salarisadministratie als je een bedrag niet begrijpt.
Controleer wat je weet
Waarom is nettoloon vaak lager dan brutoloon? Toon antwoord
Omdat de werkgever belastingen en premies inhoudt.
De loonstrook laat zien hoe het nettobedrag is berekend.