Demokrasi ve hukuk devleti

Resmî temanın kapsamı

Güncel KNM müfredatı bu alanları listeler. Her bilgi maddesinin açıklaması için bölümleri açın. Yukarıdaki kısa öykü okuma alıştırmasıdır; güncel sınav bilgileri ve resmî alıştırma soruları için DUO’ya bakın.

1. 7.1Hollanda’daki demokratik kurumların ve seçimlerin nasıl işlediğini anlayın.

   1. 7.1.1

      NederlandsNederland is een koninkrijk; de koning heeft vooral een formele rol. De democratische rechtsstaat heeft een parlement met Tweede en Eerste Kamer, meerdere politieke partijen en een regering met ministers. Parlement en regering maken wetten; de minister-president leidt de ministers. Rijk, provincies en gemeenten hebben elk eigen taken. Zoek de actuele namen van koning en minister-president op in officiële bronnen.

      TürkçeHollanda bir krallıktır; kralın rolü büyük ölçüde resmîdir. Demokratik hukuk devletinde Temsilciler Meclisi (Tweede Kamer) ve Senato (Eerste Kamer) olmak üzere iki kanatlı bir parlamento, birden çok siyasi parti ve bakanlardan oluşan bir hükümet vardır. Parlamento ve hükümet yasaları yapar; başbakan bakanlara liderlik eder. Merkezi devletin, illerin ve belediyelerin ayrı görevleri vardır. Kralın ve başbakanın güncel adlarını resmî kaynaklardan öğrenin.

   2. 7.1.2

      NederlandsNederland is lid van de Europese Unie en moet gezamenlijke afspraken naleven. De EU maakt onder voorwaarden vrij reizen, wonen, werken en handel tussen lidstaten mogelijk; burgers kunnen ook aan Europese verkiezingen deelnemen volgens de kiesregels.

      TürkçeHollanda Avrupa Birliği üyesidir ve ortak anlaşmalara uymak zorundadır. AB, belirli koşullarla üye ülkeler arasında serbest seyahati, yaşamayı, çalışmayı ve ticareti mümkün kılar; vatandaşlar seçim kurallarına göre Avrupa seçimlerine de katılabilir.

   3. 7.1.3

      NederlandsDe wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht hebben verschillende taken. Deze verdeling voorkomt dat alle macht op één plek ligt. Een rechterlijke uitspraak geldt, maar soms kun je volgens de regels in hoger beroep gaan.

      TürkçeYasama, yürütme ve yargı erklerinin görevleri farklıdır. Bu ayrım, bütün yetkinin tek yerde toplanmasını önler. Mahkeme kararı geçerlidir, ancak kurallar çerçevesinde bazen üst mahkemeye başvurabilirsiniz.

   4. 7.1.4

      NederlandsActief kiesrecht betekent stemmen; passief kiesrecht betekent je verkiesbaar stellen. Er zijn verkiezingen voor gemeente, provincie, Tweede Kamer, Europees Parlement en waterschap; ook referenda kennen eigen regels. Niet-Nederlanders kunnen onder voorwaarden aan gemeenteraadsverkiezingen deelnemen, soms na vijf jaar verblijf.

      TürkçeAktif seçme hakkı oy vermek, pasif seçilme hakkı ise aday olmaktır. Belediye, il, Temsilciler Meclisi, Avrupa Parlamentosu ve su yönetim kurulu (waterschap) seçimleri vardır; referandumların da kendi kuralları bulunur. Hollanda vatandaşı olmayanlar, belirli koşullarla, bazen beş yıl ikamet ettikten sonra belediye meclisi seçimlerine katılabilir.

2. 7.2Hollanda’daki temel yasal hakları ve güvenceleri bilin.

   1. 7.2.1

      NederlandsVrouwen en mannen zijn voor de wet gelijkwaardig. Zij moeten dezelfde kansen krijgen om zelfstandig keuzes te maken, bijvoorbeeld bij onderwijs en werk.

      TürkçeKadınlar ve erkekler kanun önünde eşit değerdedir. Eğitim ve çalışma gibi alanlarda kendi kararlarını bağımsız biçimde verebilmek için eşit fırsatlara sahip olmalıdırlar.

   2. 7.2.2

      NederlandsVrijheid van meningsuiting beschermt het uiten van ideeën. De wet stelt grenzen aan bepaalde uitingen, en woorden die wettelijk mogen kunnen voor anderen toch kwetsend zijn.

      Türkçeİfade özgürlüğü, fikirleri açıklama hakkını korur. Kanun bazı ifadelere sınır koyar; yasal olan sözler bile başkalarını incitebilir.

   3. 7.2.3

      NederlandsIedereen mag een eigen geloof, levensbeschouwing of overtuiging kiezen. Religieuze groepen regelen hun eigen zaken zolang zij de wet volgen; de regels van de staat gaan voor op religieuze of traditionele regels als die botsen.

      TürkçeHerkes kendi dinini, yaşam felsefesini veya inancını seçebilir. Dinî topluluklar yasalara uydukları sürece kendi işlerini düzenler; dinî veya geleneksel kurallarla çatıştığında devletin kuralları önceliklidir.

   4. 7.2.4

      NederlandsArtikel 1 van de Grondwet beschermt gelijke behandeling en verbiedt discriminatie op gronden zoals geloof, levensovertuiging, politieke overtuiging, ras, geslacht, handicap en seksuele gerichtheid, of op welke grond dan ook. Je kunt uitsluiting melden bij een meldpunt of de politie.

      TürkçeAnayasa'nın 1. maddesi eşit muameleyi korur; din, yaşam görüşü, siyasi görüş, ırk, cinsiyet, engellilik, cinsel yönelim veya başka herhangi bir temelde ayrımcılığı yasaklar. Dışlanmayı bir bildirim merkezine veya polise bildirebilirsiniz.

   5. 7.2.5

      NederlandsDe wet beschermt je privacy. Deel alleen persoonsgegevens die een organisatie voor haar taak nodig heeft. Je kunt gegevens die een organisatie over jou bewaart inzien en zo nodig laten verbeteren.

      TürkçeKanun özel hayatınızı korur. Yalnızca bir kurumun görevini yapmak için ihtiyaç duyduğu kişisel bilgileri paylaşın. Bir kurumun hakkınızda tuttuğu bilgilere erişebilir ve gerekiyorsa düzeltilmesini isteyebilirsiniz.

   6. 7.2.6

      NederlandsJe lichaam is wettelijk beschermd. Ongewenste seksuele handelingen en geweld, ook thuis of tegen kinderen, zijn verboden. Dat geldt ook voor geweld uit naam van eer en voor meisjesbesnijdenis.

      TürkçeBedeniniz kanunen korunur. İstenmeyen cinsel eylemler ve şiddet, evde veya çocuklara karşı olsa da yasaktır. Namus adına şiddet ve kız çocuklarının sünnet edilmesi de yasaktır.

   7. 7.2.7

      NederlandsIn het Donorregister kun je vastleggen of je na je overlijden organen wilt doneren, niet wilt doneren of slechts voor bepaalde organen toestemming geeft. Kijk op de officiële site wat er gebeurt als je geen keuze invult.

      TürkçeOrgan Bağışçısı Siciline (Donorregister), ölümünüzden sonra organ bağışlamak isteyip istemediğinizi ya da yalnızca belirli organlar için izin verdiğinizi kaydedebilirsiniz. Hiçbir tercih belirtmezseniz ne olacağını resmî siteden öğrenin.

   8. 7.2.8

      NederlandsVrouwen hebben in Nederland het recht om zelf keuzes te maken over hun leven en lichaam, bijvoorbeeld over opleiding, werk en relaties. Niemand anders mag die keuzes met dwang overnemen.

      TürkçeHollanda'da kadınlar, eğitim, iş ve ilişkiler dahil kendi yaşamları ve bedenleri hakkında kararları kendileri verme hakkına sahiptir. Başka hiç kimse bu kararları zorla onların elinden alamaz.